kpk

Gmina miejsko-wiejska Więcbork położona jest w południowo-zachodniej części powiatu sępo- leńskiego. Zajmuje obszar 23 571 ha i jest największą gminą w powiecie. Zachodnią i południowo-zachodnią granicą przylega do województwa wielkopolskiego (gmina Łobżenica), na północy graniczy z gminą Sępólno Krajeńskie, na wschodzie z gminą Sośno, a na południu z gminą Mrocza.

Cała gmina mieści się na obszarze Krajeńskiego Parku Krajobrazowego. Zamieszkuje ją 13 507 osób, w tym prawie 6 000 liczy miasto Więcbork (C-D4), położone nad największym w gminie jeziorem o tej samej nazwie (194 ha).

Jezioro Więcborskie. fot. arch. gminy
Jezioro Runowskie Duże, w oddali Więcborskie. fot. arch. gminy
Rzeka Orla. fot. arch.KPK
Jezioro Więcborskie. fot. P.K.

Polodowcowa rzeźba terenu jest bardzo urozmaicona. Liczne są wzgórza moreny czołowej układające się w ciągi biegnące z północy na południe i na wschód w okolicach Więcborka i mniejsze u południowo-zachodniej granicy gminy. Wierzchołki niektórych stanowią dobre punkty widokowe na najbliższą okolicę. Duże połacie jej zachodniej części zajęte są przez piaszczyste równiny sandrowe poprzecinane przez polodowcowe rynny wypełnione licznymi jeziorami.

Pod względem krajobrazowym wyróżniają się rynny ciągnące się na południe od Więcborka i między Więcborkiem a Sypniewem. Mieszczą się w nich największe jeziora gminy np. Stryjewo na pograniczu z gminą Łobżenica (151 ha).

Na północ od Więcborka występują kemy. Lasy nie tworzą większych kompleksów, występują płatami, przemiennie z obszarami rolniczymi. Jedynie w części zachodniej gminy, na sandrach okolic Sypniewa, rozpoczyna się duży kompleks leśny przechodzący na północy do gminy Sępólno Krajeńskie. Drzewostan lasów jest mieszany, a w nim siedliska wielu roślin chronionych. Charakterystyczna i obfita sieć rzeczna reprezentowana jest w większości przez drobne cieki łączące rynnowe jeziora. Nie wytworzyła ona własnych dolin, lecz wykorzystała na swej drodze odpływu wydłużone zagłębienia polodowcowych rynien. Do większych należy Łobżonka na zachodzie gminy, a w jej części centralnej - Orla.

Z obszarów chronionych na uwagę zasługuje Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Torfowisko Messy“ (634 ha) rozprzestrzeniające się częściowo do sąsiedniej gminy Sępólno Krajeńskie. Porasta je unikatowa roślinność torfowiskowo-bagienna. Jest siedliskiem drobnych zwierząt i ostoją ptaków.

Miejscowości gminy najwcześniej wzmiankowane to: Więcbork (C-D4), Zabartowo (D5), Pęperzyn (D5), Suchorączek (D4), Runowo Krajeńskie (C5) i Sypniewo (A4) (XIII-XIV w.). Zachowały się w nich obiekty architektury sakralnej i dworskiej świadczące o walorach pozaprzyrodniczych gminy.

Obecnie dobrze rozwija tu się turystyka i wypoczynek na wsi - agroturystyka. Przez obszar gminy wytyczono cztery szlaki turystyki pieszej i pięć szlaków rowerowych./p>